John Carpenter

Czołowy przedstawiciel amerykańskiego horroru, który zyskał sobie sławę głównie filmami nakręconymi w latach 70-tych i 80-tych. Jeden z nielicznych, którzy konsekwentnie od wielu lat realizują horrory i który z powodzeniem zaistniał w tym gatunku w Hollywood.

Od najmłodszych lat interesował się filmem. Kiedy jako dziecko zobaczył kilka klasycznych pozycji science fiction jak np. "It Came From Outer Space" zadecydował, że zostanie reżyserem. Podjął naukę na uniwersytecie w Kentucky, a później w Kalifornii. Mimo kilku krótkich filmów jakie udało mu się zrobić podczas trwania studiów, prawdziwą przygodę z filmem zaczął w 1974 roku, kiedy to miał nakręcić film dyplomowy. Wtedy to razem ze swoim kolegą Danem O'Bannonem (m.in. "Powrót Żywych Trupów") napisał i wyprodukował "Dark Star" - film fantastyczny z elementami komedii. Mimo bardzo ograniczonego budżetu obraz zyskał dobre recenzje krytyków. Niestety kłopoty z dystrybucją, przyczyniły się do tego, że niewiele osób miało szansę go zobaczyć i Carpenter nie mógł szerzej zaistnieć na rynku filmowym jako reżyser. Zajął się więc pisaniem scenariuszy, rzadko jednak odnosząc jakiś sukces ( wyjątek stanowi "The Eyes Of Laura Mars" ). W 1976 roku sam zdecydował się wyreżyserować własny scenariusz. Tak powstał pełen brutalności obraz pt. "Assault On Precinct 13" ("Atak Na Posterunek 13") opowiadający historię grupy bandytów, którzy opanowują posterunek policji i toczą krwawą walkę ze stróżami prawa. Obraz mimo klapy w Stanach zebrał dobre oceny w Europie, gdzie zaczęto postrzegać Carpentera jako bardzo obiecującego reżysera. Nadal jednak nie był on znany szerszej publiczności. Zmieniło się to w 1978 roku, kiedy to powstał najlepszy i najważniejszy film w karierze reżysera, obecnie stanowiący już klasykę gatunku "Halloween" ("Halloween") (1978), powołujący do życia słynną postać Michaela Myersa. Obraz stanowi jedno z najważniejszych dzieł w historii horroru i miało ogromny wpływ na jego obecny wizerunek kształtując w dużej mierze podgatunek zwany slasher. Odniósł także ogromny sukces finansowy i zrodził jedną z najpopularniejszych serii liczącą już osiem części. Ścieżka dźwiękowa, autorstwa zresztą samego reżysera, jest jedną z najlepszych w gatunku, a motyw przewodni jednym z najczęściej rozpoznawanych. "Halloween" okazało się przepustką reżysera do Hollywood, z której reżyser w pełni skorzystał. Niestety jak się później okazało odbiło się to trochę na jakości jego filmów. Pierwszym filmem wysokobudżetowym, który Carpenter zrealizował był "The Fog" ("Mgła") (1980), historia o duchach nawiedzających małe miasteczko. Film cieszył się dużym powodzeniem wśród fanów i umocnił pozycję Carpentera jako reżysera horrorów. Sporą popularność zyskał też następny jego film pt. "Escape From New York" ("Ucieczka Z Nowego Jorku") (1981), niskobudżetowy film fantastyczny z Kurtem Russellem w roli głównej, obecnie traktowany jako obraz kultowy. Kolejnym obrazem był wypełniony niesamowitymi efektami specjalnymi "The Thing" ("Coś"/"Rzecz") (1982), przeróbka filmu z 1951 roku o obcej formie życia, która odrodziła się na odizolowanej stacji polarnej. Ten horror oparty o opowiadanie John Campbella "Who Goes There?" stał się obok "Halloween" jednym z najbardziej znanych i najlepszych jego filmów. Rok później Carpenterowi powierzono wyreżyserowanie filmowej adaptacji książki mistrza grozy Stephena Kinga. "Christine" ("Christine") (1983) okazała się olbrzymim sukcesem i jest zaliczana do jednych z najlepszych adaptacji prozy amerykańskiego pisarza. W 1986 roku zdecydował się odejść trochę od dotychczasowych dokonań i nakręcił film wzorowany na azjatyckim kinie akcji. Niestety przepełniona efektami specjalnymi "Big Trouble In Little China" ("Wielka Draka W Chińskiej Dzielnicy") okazała się kompletną klapą finansową i podważyła zaufanie producentów. Carpenter, zmuszony do powrotu do niskobudżetowego kina, nakręcił kolejny horror pt. "Prince Of Darkness" ("Książę Ciemności") (1987), w którym oddał hołd angielskiemu scenarzyście Nigelowi Kneale'owi, znanemu głównie z serii "Quatermass" realizowanej przez wytwórnię Hammer. Pod koniec lat 80-tych nakręcił jeszcze dość udany film fantastyczny "They Live" ("Oni Żyją") (1988). Na początku lat 90-tych połączył swoje siły z innym znanym amerykańskim twórcą horrorów Tobe Hooperem, efektem czego był film "Body Bags" ("Worek Na Zwłoki") (1993), zawierający w sobie trzy historyjki grozy. Każdą z nich zapowiadał John Carpenter grający pracownika kostnicy. Dwie z nich wyreżyserował. Rok 1995 przyniósł chyba ostatni udany film Carpentera. Był to obraz inspirowany opowiadaniami angielskiego mistrza grozy Howarda Philipa Lovecrafta pt. "In The Mouth Of Madness" ("W Paszczy Szaleństwa") (1995) o sławnym pisarzu horrorów, którego książki kreują własny świat. Następne pozycje spod ręki amerykańskiego reżysera nie zyskały już sobie zbytniej popularności i nie odnosiły większych sukcesów, a sam reżyser przestał się rozwijać artystycznie, kręcąc w dużej mierze filmy odpowiadające komercyjnym standardom hollywoodzkim. Ani "Village Of The Damned" ("Wioska Przeklętych") (1995), przeróbka filmu z 1960 roku, ani "Vampires" ("Łowcy Wampirów") (1998) nie oferowały niczego specjalnego i raczej dalekie były od poziomu jaki normalnie reprezentował reżyser. Próba wskrzeszenia słynnego Snake'a Plisskena z "Escape From New York" w sequelu pt. "Escape From LA" ("Ucieczka z Los Angeles") zakończyła się klęską. Ostatni jego film "Ghosts Of Mars" ("Duchy Marsa") (2001) również potwierdza, że Carpenter przechodzi słabszy okres w swojej karierze.

Mimo wyraźnego spadku formy Johna Carpenter jest nadal reżyserem, którego filmy stanowią przykład dobrego technicznego warsztatu i niewątpliwego talentu do opowiadania fantastycznych historii, które cieszą się dużą popularnością wśród fanów gatunku.

Często pracuje z tą samą ekipą np. z producentką Debrą Hill ( "Halloween", "Escape From LA" ) czy jednym z jego ulubionych aktorów Kurtem Russellem ( "Escape From New York", "The Thing" ). Większość jego filmów ozdobiona jest niepokojącą elektroniczną muzyką, zazwyczaj autorstwa samego reżysera ( "Halloween", "The Fog", "Christine" ). Na początku kariery często pojawiały się w jego filmach interesujące tematy społeczne czy charakterystyczne motywy np. odosobnienia niestety wraz z przejściem do Hollywood stały się one mniej wyraziste, a z czasem właściwie w ogóle zanikły.

Wybrana filmografia:

• "Halloween" "Halloween"( 1978 )
• "Someone's Watching Me!"( 1978 )
• "The Fog" "Mgła"( 1980 )
• "The Thing" "Coś" / "Rzecz"( 1982 )
• "Christine" "Christine"( 1983 )
• "The Prince Of Darkness" "Książę Ciemności"( 1987 )
• "Body Bags" "Worek Na Zwłoki" epizody: "The Gas Station" i "Hair"( 1993 )
• "In The Mouth Of Madness" "W Paszczy Szaleństwa"( 1995 )
• "The Village Of The Damned" "Wioska Przeklętych"( 1995 )
• "Vampires" "Łowcy Wampirów"( 1998 )
• "Ghosts Of Mars" "Duchy Marsa"( 2001 )