Company of Wolves, The (Towarzystwo wilków)

"Nigdy nie zbaczaj ze ścieżki, nigdy nie jedz jabłka strąconego przez wiatr i nigdy nie ufaj mężczyźnie o zrośniętych brwiach."

Bajki. Zanim zostały spisane przekazywano je nawzajem z ust do ust. Do najsłynniejszych należą Czerwony Kapturek, Śpiąca Królewna oraz Piękna i Bestia, opowiadane dzieciom do snu przez dorosłych. Wyzierały z nich ból, tragedia, smutek i przemoc, ale także miłość, czułość i oddanie. Historię o Czerwonym Kapturku po raz pierwszy zasłyszano w XIV wieku u francuskich kupców. Spisał ją dopiero trzy wieki później Charles Perrault (1628-1703). Podążająca do babci dziewczynka zbacza z leśnej ścieżki i natyka się na wilka pod postacią myśliwego. Wilk namawia ją do przyjęcia zakładu i wyścigu do babcinej chatki. Dociera na miejsce pierwszy, morduje staruszkę i przebiera się w jej strój, aby oszukać Czerwonego Kapturka. Po przybyciu do babci dziewczynka pyta się wilka: "Babciu, dlaczego masz takie wielkie zęby?" na co wilk odpowiada "Aby cię lepiej zjeść". Kapturek kończy swój krótki żywot w żołądku drapieżcy. W wersji braci Grimm dziewczynka i jej babcia zostają wyprute z brzucha wilka przez odważnego drwala, sportretowanego jako ojca bądź przyszłego męża, co miało akcentować pasywną rolę kobiet w życiu.

We Francji utrata dziewictwa przez dziewczynę określana bywa sformułowaniem ‘elle avoit vu le loup’ (‘napotkała wilka’). Seksualna aktywność kobiety poza konwencjonalnym małżeństwem oznacza jej konsumpcję bądź ‘uratowanie’ przez heroicznego mężczyznę, który od tego momentu zarzuci na nią szczelny płaszcz kontroli. W "The Company of Wolves" 13-letnia Rosaleen opowiada historyjkę o niewieściej zemście zamieniającej gości pewnej sutej wieczerzy w rozsierdzone wilki. W tym przypadku kobieta trzyma na wodzy swe seksualne pragnienia przeciwstawiając się męskiemu zagrożeniu.

Według starożytnej greckiej legendy król Lykaon po upieczeniu własnego syna zamienił się w wilka. Średniowieczne wioski i miasteczka częstokroć stawały się obiektami ataków ze strony krwiożerczych bestii grasujących po okolicznych lasach. Ugryziona przez wilkołaka ofiara na skutek kontaktu z jego śliną przeobrażała się w wygłodniałego drapieżcę mordującego przy blasku pełni księżyca. Zabicie bestii oznaczało ostateczny powrót stwora do ludzkiej postaci. Za solidny przykład niechaj posłuży legendarna Bestia z Gévaudan terroryzująca południowo-środkowy obszar Francji w latach 1764-1767. Lykantopami byli zazwyczaj grzesznicy obdarowani wilczą skórą przez samego diabła. "Wilk może być czymś więcej niż się wydaje"- babcia ostrzega Rosaleen nawiązując do przekazywanych z pokolenia na pokolenie przypowieści o wilkołactwie.

"The Company of Wolves" to idealny przykład baśniowego horroru o hipnotycznej wręcz sile oddziaływania, precyzyjnie przedstawiający budzącą się seksualność 13-letniej Rosaleen. Oparty został na 12-stronicowym opowiadaniu "Towarzystwo wilków" zawartym w zbiorze Angeli Carter "The Bloody Chamber", w którym autorka akcentuje animalistyczny charakter ludzkiej seksualności oraz nieuniknioną korozję dzieciństwa, kiedy jako dzieci odkrywamy drzemiące w nas erotyczne pragnienia. Drugi pełnometrażowy film Neila Jordana, późniejszego reżysera "Wywiadu z wampirem" (1994) obfituje w bogatą symbolikę. W trakcie głębokiego i niespokojnego snu 13-letnia Rosaleen dociera do onirycznego świata, gdzie pożądanie i strach koegzystują ze sobą. Las to niebezpieczne miejsce dla rozkwitającej dziewczynki: mroczne, nieprzeniknione, pełne dzikich zwierząt i tajemniczych mężczyzn o zrośniętych brwiach. To świat żądzy i frywolnych pokus, nieustanne pole bitwy między niewinnością dziecka a odkrywaniem przez nie cielesności. Na złej stronie ścieżki można się natknąć na czarującego myśliwego, diabła w srebrnym automobilu i wędrowca-lykantropa. Zegar dziadka odmierza czas umierania beztroski, a uciekające dzieciństwo symbolizują porozrzucane na ziemi zabawki. Czerwony płaszczyk Rosaleen stanowi zapowiedź pierwszej w jej życiu miesiączki, a co za tym idzie przemiany dziewczynki w kobietę. Powtarzający się motyw pełni księżyca – kiedy w gęstych ostępach mrocznego lasu rozbrzmiewa przenikliwy skowyt wilkołaka - nawiązuje do cyklu menstruacyjnego (lunarnego). W palecie barw dominuje czerwień jako kolor pokusy (czerwone jabłka), naiwnej dumy (szminka) oraz śmierci (krew). Dziecięce embriony odkryte w ptasim gnieździe oznaczają przebudzenie seksualności filmowego Czerwonego Kapturka coraz śmielej eksplorującego najskrytsze pragnienia. Na drodze Rosaleen staną wilki: niezaspokojony głód męskiego pożądania zmierzający do schwytania i skorumpowania dziewczynki trawionej wewnątrz przez własną żądzę. W końcu i ona stanie się wilkiem, agresorem, co oznacza raz na zawsze koniec idyllicznego dzieciństwa.

Świetnie zagrany i niesamowicie fantazyjny "The Company of Wolves" nie zawodzi pokładanych w nim oczekiwań. Motto baśniowego horroru Jordana błyszczy wyraźnie: to, co wydaje się straszne i nieznane może być jednocześnie atrakcyjne i warte eksploarcji.

Ocena: 5/6

Autor: Embalmer