Ms. 45

Lata 70 stanowią bez wątpienia złotą dekadę dla amerykańskiego kina eksploatacji. W tamtym okresie powstały dziesiątki eksploitów, które po dziś dzień uchodzą za kultowe wśród znawców nurtu i kolekcjonerów. "Last House on the Left", "I Spit on Your Grave", "The Candy Snatchers", "The Last House on Dead End Street", "Ilsa – She Wolf of the SS", "Macon County Line", "Rolling Thunder" itd. – mógłbym sypać tytułami jak z rękawa, ale po co zamęczać czytelnika. Dość powiedzieć, że w latach osiemdziesiątych kino eksploatacji w USA zaczęło powoli wymierać zastąpione wysypem slasherów i głupiutkich komedii młodzieżowych a la "Porkys". Oczywiście chlubne wyjątki się zdarzały vide "The Exterminator", "Maniac", "Chained Heat", "Basket Case", "Combat Shock" czy przede wszystkim "Ms. 45" – feministyczny mariaż "Death Wish" z "I Spit on Your Grave" i zaiste jeden z najbardziej ekscytujących filmów vigilante / rape & revenge, jakie kiedykolwiek powstały.

Usta, które nie mówią; przeszyte bólem serce nie dające się uzdrowić żadnym sposobem...

Nowy Jork – miasto brudu, graffiti, zbrodni i deprawacji. W oddychającej moralną zgnilizną metropolii zamieszkuje Thana (Zoё Tamerlis) – wrażliwa, chorobliwie nieśmiała i niema pracownica zakładu tekstylnego. W trakcie powrotu do domu zamaskowany mężczyzna (Abel Ferrara występujący pod pseudonimem Jimmy Laine) wciąga ją do zaułka i brutalnie gwałci przystawiając broń do głowy. Zaszokowana dziewczyna dociera do apartamentu mieszkalnego, w którym zaskakuje włamywacza. Złodziej gwałci ją po raz drugi, ale tym razem nie uchodzi mu to na sucho... W czasie szamotaniny Thana chwyta za żelazko i zabija gwałciciela przy okazji zabierając mu pistolet. Kroi jego ciało na kawałki umieszczając poszczególne części w zamrażalniku. Następnego dnia porzuca rozczłonkowane ludzkie ścierwo w miejscach, gdzie nie zostanie zidentyfikowane... Thana zmienia się nie do poznania wkraczając na ścieżkę krwi anioła zemsty... Dzierżąc w delikatnej dłoni spluwę kalibru 45 bezlitośnie zabija napalonego fotografa, alfonsa bijącego dziwkę, członków młodocianego gangu z Central Parku... Coraz bardziej prowokacyjny wygląd (usta lśniące od czerwieni szminki, wysokie obcasy, obcisłe skórzane spodnie) przyciąga do niej kolejne ofiary...

Abel Ferrara kocha Nowy Jork osadzając w miejskim piekle niemal wszystkie swoje quasi-religijne opowieści o cierpieniu i retrybucji. Zbliża go to do słynnego Martina Scorsese, reżysera "Ulic nędzy" (1973), "Taksówkarza" (1976) i "Wściekłego byka" (1977). "Ms. 45" przesycony jest czarnym humorem, w centrum którego tkwi wścibska sąsiadka Thany i jej irytujący pies. Co interesujące, Ferrara dokonał w wampirycznym horrorze "The Addiction" z 1995 roku swoistego rozpisania na nowo postaci z "Angel of Vengeance" (alternatywny tytuł "Ms. 45"): i tak zamaskowany gwałciciel z zaułka stał się żeńskim krwiopijcą, a niema Thana absolwentką filozofii. "Nałóg" nie był filmem do końca udanym, przede wszystkim z uwagi na potraktowanie fabuły nazbyt poważnie i ugrzęźnięcie w bezmiarze przeintelektualizowanego nudziarstwa. Zoё Tamerlis wraz z Ferrarą stworzyła scenariusz do "Złego porucznika" (1992), gdzie zresztą wystąpiła jako zgwałcona zakonnica oferująca skorumpowanemu do cna gliniarzowi (Harvey Keitel) szansę oczyszczenia.

"Ms. 45" łączy wiele podobieństw ze skandalizującym rape and revenge "I Spit on Your Grave" (1978), w którym zbiorowo zgwałcona Camille Keaton dokonuje wyrachowanej i krwawej zemsty na oprawcach. W kontekście horroru Zarchi’ego widz szybko utożsamia się z ofiarą i kibicuje jej czynom, natomiast w "Ms. 45" owa silna emocjonalna więź ze zgwałconą szybko ulega zatarciu – pod wpływem przeżytej traumy ofiara zamienia się w morderczynię polując na każdego mężczyznę, który stanie na jej drodze. Krucha psychika rozpada się na kawałeczki pogrążona w odmętach obłędu, zanikają wyrzuty sumienia (po pierwszym zabójstwie Thana wymiotuje, co zbliża ją do postaci Paula Kerseya z "Death Wish" Michaela Winnera), ich miejsce zajmuje żądza zabijania. Fantasmagoryczna masakra mężczyzn na przyjęciu z okazji Halloween stanowi apogeum szaleństwa przebranej za zakonnicę femme fatale. Z nieśmiałej i skrytej Thany wydostaje się na zewnątrz ogarnięty furią zabijania Thanatos – Bóg Śmierci.

A może w przypadku filmu Ferrary mamy do czynienia z radykalnym przejawem feminizmu? Świadczy o tym jednoznaczne sportretowanie mężczyzn jako szowinistycznych świń traktujących kobiety jako seksualne obiekty do wykorzystania. Aż chciałoby się krzyknąć: ten film nienawidzi facetów! Jeśli dziewczyna ubiera się wyzywająco, co po pewnym czasie czyni Thana, u napotkanej płci męskiej wzrasta jej postrzeganie jako seksualnej zabawki. Ale, ale... jest w "Ms. 45" kluczowa scena, w której Zoё obserwuje parę Azjatów. Chłopak odwiedza sympatię w miejscu jej pracy. Czuły pocałunek na dobranoc i powrót do domu. Thana podąża za nim. Pragnie zabić. Nastolatek mocuje się z kluczem przy drzwiach i... w ostatniej chwili uchodzi z życiem. Przez rozpaczliwą szarość filmu nagle przenika wiązka światła.

Kilka słów o Zoё Tamerlis. Miała zaledwie 17 lat, kiedy wystąpiła u Ferrary. Cudownie delikatne rysy. Blada, niema, wyzuta z uśmiechu twarz odbijająca niczym lustro ogrom smutku i cierpienia. Niesamowicie ekspresyjna rola zapadająca w pamięć na bardzo długo. Zoё zagrała m.in w horrorze "Special Effects" (1984) Larry’ego Cohena i w "Złym poruczniku" (1992) Ferrary. Zażywała heroinę. Zmarła na zawał serca 16 kwietnia 1999 roku w Paryżu w wieku 37 lat. Wielka szkoda, wielka strata...

Ocena: 5+/6

Autor: Embalmer