Butterfly

Dawna Jugosławia, a obecne terytorium Bałkanów stanowi rejon europejski nader obfity w wampiryczne podania i legendy. Bezzasadne wydaje mi się przytaczanie większości z nich, bo doprawdy szkoda na to czasu i zanudzania czytelnika, ale warto wspomnieć o kilku udokumentowanych przypadkach krwiopijstwa na terytorium Serbii. W 1725 roku we wiosce Kisilova położonej na obszarze serbskiej Wojvodiny przerażeni wieśniacy zameldowali miejscowym organom władzy, iż niejaki Petar Blagojević powrócił zza grobu – ówczesny austriacki rząd do opisania tegoż przypadku po raz pierwszy użył słowa "wampir". Jego francuska wersja – "vampyre" – została wprowadzona do języka siedem lat później, kiedy Arnolda Paole oskarżono o zamordowanie kilkunastu ludzi i krów wokół miasteczka Medvegia w Serbii. Podobno padł ofiarą ugryzień wampira na tureckim froncie w Kosovie. Sporządzono szczegółowy raport z wykopania jego zwłok opisując m.in rosnące na ciele włosy, kredowobiały wygląd trupa i obecność świeżej krwi. Do kreatur wywodzących się z bałkańskiego folkloru należy zaliczyć: 1) Mulo – martwą wróżkę, tonącą w bieli oraz aktywną dniem i nocą. Aby ją unicestwić powinno się zawezwać Dhampira (zdegenerowanego syna wampira), który pokona ją w pojedynku. 2) Tenatz – innymi słowy żyjący wampir, ciągle badany 3) Vlkodlak – serbski wampir, wygląda jakby był pijany, ma ponad 20 lat, a może być nieumarły przez zaledwie 7. Kryje się w cieniach, można go zabić poprzez przebicie pępka gałązką głogu i podpalenie wigilijnymi świecami. 4) Vukodlak – zamienia się w wilka i poluje na ofiary w czasie pełni Księżyca. Wokół grobu Vukodlaka nie krążą kruki. Dlaczego o tym pisze? Ano dlatego, że "Leptirica" to horror wampiryczny głęboko osadzony w bałkańskim folklorze i oparty na opowiadaniu Milovana Glisica "Posle devedeset godina".

Początek filmu autentycznie mrozi krew w żyłach. Ponury stary młyn. Słychać śpiew ptaków – w "Leptirica" iście przerażający, eteryczny, dziwny, zwiastujący nadejście zła. Koło młyńskie przestaje działać, a pogrążony w okowach snu młynarz znienacka pada ofiarą wampira. Widzimy głodne oczy kreatury, długie pazury, czarne ręce i ostre kły wbijające się w szyję ofiary i natychmiast czujemy dreszcz zimna przepływający po plecach. Potem poznajemy kolejnego młynarza imieniem Strahinja. Chłopak jest zakochany w blondwłosej wieśniaczce Radojce, ale ojciec dziewczyny Zivan sprzeciwia się małżeństwu. Kiedy Strahinja zostaje zaatakowany w młynie przez tajemniczego krwiopijcę udaje mu się przeżyć upadając w mąkę. Wieś żyje w strachu. Gromadka mieszkańców z księdzem na czele przybywa do szkaradnej wiedźmy po radę. Czarownica pokazuje im miejsce pochówku wampira, po czym gawiedź przebija trumnę kołkiem bojąc się otworzyć jej wieko. Z pokrytej juchą trumny wylatuje motyl... Tymczasem zbliża się pora ślubu Strahinji z Radojką...

Piękny wampiryczny horror z trzema scenami, które jeżą włosy na głowie z przerażenia. Leptirica oznacza po serbsku żeńskiego motyla i stanowi niezwykle istotne ogniwo fabuły, ale nie zamierzam zdradzać nic więcej, by nie psuć przyjemności obcowania z tym arcyrzadkim horrorem. Niemniej jednak "Leptirica" to prawdopodobnie pierwszy jugosłowiański film grozy, a te – jak wiadomo – można policzyć na palcach jednej ręki ("Sveto Mesto" Djordje Kadijevica z 1990 roku, produkcja animal attack "Izbavitelj" Krsto Papica z 1976, "Vec Videjno" Gorana Markovica z 1987 czy wreszcie amatorski serbski splatter "T.T Sindrom" z 2002 roku). Folklorystyczny horror Kadijevica przesycony jest mroczną atmosferą przerywaną nader często akcentami humorystycznymi. Psują one nieco oglądanie, ale i tak postać wampirzycy zwanej leptiricą, zdolnej do zmiany kształtu i przeobrażenia się w ohydnego upira (upiora) wzbudza lodowaty strach i zarazem stanowi celną metaforę kobiecej seksualności. Scena, gdy Stranhija ucieka w kierunku ponurego lasu z wampirem uczepionym jego pleców niejednego śmiałka przyprawi o oniryczne koszmary!

Ocena: 4+/6

Autor: Embalmer